Na balkonie można stworzyć bujny, kolorowy zakątek nawet wtedy, gdy do dyspozycji jest tylko kilka skrzynek. Dobór kwiatów powinien jednak wynikać przede wszystkim z ilości światła, siły wiatru i tego, ile czasu mogę poświęcić na podlewanie. Poniżej pokazuję, które rośliny sprawdzają się na balkonie słonecznym, w półcieniu i cieniu oraz jak posadzić je tak, by kwitły przez cały sezon.
Najlepszy wybór zaczyna się od światła, nie od koloru kwiatów
- Południowy i zachodni balkon lubią pelargonie, petunie, surfinie, werbeny i lawendę.
- Wschodnia ekspozycja daje dobre warunki dla begonii, fuksji, lobelii i bakopy.
- Północny balkon najlepiej obsadzić begoniami, niecierpkami, fuksjami i roślinami ozdobnymi z liści.
- Otwory odpływowe są ważniejsze niż dekoracyjna osłonka, ponieważ chronią korzenie przed gniciem.
- Sadzenie na zewnątrz najlepiej zaplanować po okresie przymrozków, zwykle w drugiej połowie maja.
Jakie kwiaty sadzić na balkonie, gdy najważniejsze jest stanowisko
Zanim kupię sadzonki, przez jeden dzień obserwuję balkon o różnych porach. Liczy się nie tylko kierunek świata, ale też cień rzucany przez sąsiedni budynek, markizę albo wysokie drzewa. Balkon południowy może być bardzo gorący, a pozornie słoneczny balkon wschodni może przez większość dnia pozostawać w lekkim półcieniu.
| Warunki | Najlepsze rośliny | Na co uważać |
|---|---|---|
| Pełne słońce | Pelargonia, petunia, surfinia, werbena, aksamitka, osteospermum | Szybkie przesychanie podłoża i nagrzewanie donic |
| Półcień | Begonia, fuksja, lobelia, bakopa, niecierpek, petunia | Zbyt mała ilość światła może ograniczyć kwitnienie |
| Cień | Begonia stale kwitnąca, niecierpek, fuksja, bluszcz, koleus | Mokra ziemia i słaba cyrkulacja powietrza |
| Balkon wietrzny | Pelargonia, lawenda, aksamitka, sanwitalia | Delikatne pędy surfinii i fuksji mogą się łamać |
Przyjmuję prostą zasadę: im więcej słońca i wiatru, tym bardziej odporne powinny być rośliny oraz tym większy zapas wody musi mieć donica. Na mocno nagrzewającym się balkonie jasne pojemniki ograniczają przegrzewanie korzeni, a cięższe osłonki pomagają ustabilizować wysokie kwiaty.
Rośliny na balkon południowy i zachodni
Pelargonie dla osób, które chcą mieć mniej pracy
Pelargonie rabatowe i bluszczolistne należą do najpewniejszych wyborów na słoneczny balkon. Dobrze znoszą krótkie przesuszenie, długo kwitną i szybko regenerują się po przycięciu. Pelargonia rabatowa rośnie bardziej pionowo, natomiast bluszczolistna przewiesza się przez skrzynkę i świetnie wygląda w podwieszanych pojemnikach.
Nie oznacza to jednak, że można całkiem zapomnieć o pielęgnacji. Usuwam przekwitłe kwiatostany, podlewam dopiero wtedy, gdy wierzch podłoża lekko przeschnie, i od czerwca stosuję nawóz do roślin kwitnących mniej więcej co 7-14 dni. Nadmiar wody szkodzi pelargoniom bardziej niż jednodniowe przesuszenie.
Petunie, surfinie i werbeny na efekt kaskady
Petunie i surfinie wybieram wtedy, gdy zależy mi na dużej liczbie kwiatów oraz długich, zwisających pędach. Surfinie są odmianami petunii o pokroju kaskadowym, dlatego najlepiej prezentują się w skrzynkach ustawionych na zewnątrz balustrady albo w wiszących koszach.
Ich słabszą stroną jest duże zapotrzebowanie na wodę i składniki pokarmowe. W upalne dni skrzynka może wymagać podlewania nawet codziennie, a po silnym deszczu kwiaty bywają uszkodzone. Na bardzo wietrznym balkonie lepiej postawić na bardziej zwarte petunie, pelargonie lub werbeny.
Werbena dobrze radzi sobie ze słońcem i tworzy drobniejsze, ale liczne kwiatostany. Aksamitki są mniej efektowne w formie kaskady, za to odporne i przyjazne zapylaczom. W słonecznej kompozycji można dodać lawendę albo szałwię, pamiętając, że w pojemniku potrzebują lekkiego, przepuszczalnego podłoża i nie lubią stać w wodzie.
Co posadzić na balkonie wschodnim, północnym i zacienionym
Na balkonie wschodnim rośliny dostają zwykle łagodne, poranne słońce. To bardzo wygodne stanowisko, ponieważ podłoże nie nagrzewa się tak mocno jak od strony południowej, a wiele gatunków nadal kwitnie obficie. Dobrze sprawdzą się tutaj begonie, fuksje, lobelie, bakopy, niecierpki i kompaktowe petunie.
Begonie i niecierpki do cienia
Begonia stale kwitnąca jest jednym z najbezpieczniejszych wyborów na balkon północny. Ma niewielkie wymagania, kwitnie długo i toleruje rozproszone światło. Begonia bulwiasta tworzy większe kwiaty, ale potrzebuje nieco staranniejszego podlewania i ochrony przed przesuszeniem.
Niecierpki dobrze wyglądają w grupach, szczególnie w skrzynkach stojących przy ścianie lub pod zadaszeniem. Lubią wilgotne, ale nie zalane podłoże. Z mojego doświadczenia wynika, że na cienistym balkonie lepiej posadzić kilka roślin o podobnych wymaganiach niż próbować ratować pojedynczą petunię, która bez słońca będzie miała dużo liści i niewiele kwiatów.
Przeczytaj również: Aranżacje z azaliami - jak zaplanować piękną rabatę?
Fuksja i lobelia do donic wiszących
Fuksja przyciąga wzrok zwisającymi, dwubarwnymi kwiatami i najlepiej wygląda w wyższej donicy albo wiszącym koszu. Preferuje półcień, osłonę przed ostrym południowym słońcem i regularne podlewanie. W czasie upałów nie należy stawiać jej przy nagrzanej, południowej ścianie.
Lobelia tworzy lekkie, niebieskie lub białe kaskady. Jest dobrym uzupełnieniem większych kwiatów, ale ma drobniejszy system korzeniowy i szybko reaguje na przesuszenie. Na zacienionym balkonie efekt dekoracyjny mogą wzmocnić także koleusy, bluszcz i komarzyca, które ozdabiają przestrzeń przede wszystkim liśćmi.
Jak sadzić kwiaty balkonowe, żeby nie zmarnować sezonu
W Polsce bezpieczny termin sadzenia większości ciepłolubnych roślin przypada na drugą połowę maja, gdy ryzyko nocnych przymrozków wyraźnie spada. Jeśli kupione sadzonki rosły wcześniej w szklarni, przez około tydzień warto je hartować, czyli wystawiać na zewnątrz na coraz dłuższy czas, zaczynając od kilku godzin w ciągu dnia.
Do skrzynek wybieram świeże podłoże balkonowe o dobrej przepuszczalności. Każda donica musi mieć otwory odpływowe, a na spodzie można zastosować warstwę drenażową zgodnie z zaleceniami producenta pojemnika. Osłonka bez odpływu jest dekoracyjna, ale jako samodzielne miejsce uprawy zwiększa ryzyko gnicia korzeni.
Nie sadzę roślin zbyt gęsto tylko po to, aby skrzynka od razu wyglądała na pełną. Dla większości popularnych kwiatów zachowuję około 20-25 cm odstępu, ponieważ po kilku tygodniach sadzonki mocno się rozrastają. W skrzynce o długości 60 cm zwykle wystarczą 3 większe pelargonie albo 3-4 mniejsze rośliny o zwartym pokroju.
- Wybierz pojemnik dopasowany do rozmiaru korzeni i ciężaru rośliny.
- Sprawdź, czy donica ma odpływ i nie stoi stale w wodzie.
- Posadź kwiaty na tej samej głębokości, na której rosły w pojemniku produkcyjnym.
- Po posadzeniu podlej je obficie, ale wylej nadmiar wody z podstawki.
- Przez kilka dni obserwuj liście i wilgotność ziemi, zamiast podlewać według sztywnego kalendarza.
W małych donicach ziemia przesycha szybciej, dlatego przy częstych wyjazdach rozsądniejszym rozwiązaniem są pojemniki z zapasem wody. Nie zastępują one kontroli, ale mogą ograniczyć skutki jednego pominiętego podlewania.
Najczęstsze błędy przy wyborze kwiatów na balkon
Pierwszy błąd to kupowanie roślin wyłącznie pod kolor elewacji lub mebli. Najładniejsza kompozycja nie przetrwa, jeśli fuksja trafi na palące słońce, a surfinia na ciemny balkon północny. Najpierw oceniam stanowisko, dopiero później dobieram barwy i kształty.
Drugi problem to łączenie roślin o zupełnie różnych potrzebach. Pelargonia lubi przeschnąć, natomiast niecierpek woli stale lekko wilgotne podłoże. Posadzenie ich w jednej skrzynce często kończy się tym, że jedna roślina ma za mokro, a druga za sucho.
Nie ignoruję też wiatru. Na wysokim, otwartym balkonie delikatne pędy mogą łamać się szybciej niż podczas deszczu. W takich warunkach sprawdzają się stabilne skrzynki, cięższe donice oraz niższe, mocniejsze gatunki. Rośliny wiszące montuję tak, aby nie stwarzały zagrożenia dla przechodniów i były dobrze zabezpieczone.
Jeśli zależy mi na bardziej ekologicznym balkonie, wybieram podłoże z ograniczoną ilością torfu, wykorzystuję trwałe donice i nie wyrzucam automatycznie roślin po jednym sezonie. Pelargonie, fuksje i niektóre begonie można przezimować w jasnym, chłodnym pomieszczeniu, choć wymaga to miejsca i ograniczenia podlewania.
Kompozycja, która będzie cieszyć do pierwszych chłodów
Najprostszy układ opiera się na trzech poziomach. Roślina główna, na przykład pelargonia lub begonia, nadaje kompozycji wysokość, gatunek przewieszający się wypełnia krawędź skrzynki, a ozdobne liście dodają tła. Taki zestaw wygląda naturalniej niż przypadkowe połączenie wielu kolorów.
Na słońcu dobrze działa połączenie pelargonii, werbeny i lawendy, natomiast w półcieniu można zestawić fuksję z lobelią i bluszczem. Na małym balkonie rośliny zwisające pozwalają wykorzystać balustradę bez zajmowania całej podłogi, ale trzeba regularnie kontrolować ich ciężar i sposób mocowania.
Nie próbuję sadzić wszystkiego naraz. Dwie lub trzy dobrze dobrane grupy kwiatów zwykle wyglądają spójniej, wymagają podobnej pielęgnacji i łatwiej utrzymać je w dobrej kondycji przez całe lato. Najlepsza balkonowa kompozycja to ta, którą mogę wygodnie podlać, przyciąć i zabezpieczyć przed gwałtowną pogodą.
